Na wst\u0119pie nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce sukces w nauce nie le\u017cy w samym, brzydko podsumowuj\u0105c proces, zakuwaniu, poniewa\u017c ogromnie istotne jest r\u00f3wnie\u017c to jak dbamy o siebie. Nasz organizm, tj. zdrowie fizyczne, ale i psychicznie, r\u00f3wnie\u017c otoczenie, w kt\u00f3rym przebywamy ucz\u0105c si\u0119 \u2013 wszystko to wp\u0142ywa na efekty naszych zmaga\u0144 z materia\u0142em, kt\u00f3ry staramy si\u0119 przyswoi\u0107. Warto w zwi\u0105zku z tym dowiedzie\u0107 si\u0119 co robi\u0107 a czego unika\u0107 chc\u0105c wznie\u015b\u0107 si\u0119 na wy\u017cyny wiedzy, a nie tylko pi\u0105\u0107 si\u0119 po szczeblach edukacji i \u201ena styk\u201d zdobywa\u0107 kolejne dyplomy i stopnie.
Poznanie siebie jest kluczem do sukcesu w nauce, ale r\u00f3wnie\u017c w \u017cyciu og\u00f3lnie. Przyjrzyjmy si\u0119 wi\u0119c temu jacy jeste\u015bmy, jakie mamy mocne i s\u0142abe strony:<\/p>\n\n\n\n
– nocny marek czy ranny ptaszek ?<\/p>\n\n\n\n
Chronobiologia, czyli nauka o naturalnych cyklach biologicznych organizm\u00f3w to dziedzina, kt\u00f3ra zajmuje si\u0119 m.in. badaniem cyklu dobowego zwierz\u0105t oraz ro\u015blin. W przypadku ludzi uwzgl\u0119dnia ona r\u00f3wnie\u017c cykle kulturowe oraz cywilizacyjne, w nawi\u0105zaniu do kt\u00f3rych naukowcy rozr\u00f3\u017cnili trzy chronotypy ludzkiego funkcjonowania dobowego, tj. poranny, popo\u0142udniowy oraz wieczorny. Wymienione chronotypy to nic innego jak nasz zegar biologiczny, do kt\u00f3rego zwykle podchodzimy pod k\u0105tem dw\u00f3ch poj\u0119\u0107: ranny ptaszek i nocny marek. Funkcjonowanie spo\u0142ecze\u0144stwa oparte na chronotypie wi\u0119kszo\u015bci ( ranny ptaszek ) doprowadzi\u0142o do utarcia si\u0119 modelu nast\u0119puj\u0105cego cyklu dobowego; praca rankiem, relaks popo\u0142udniem, rozrywka wieczorem. Od lat dzieci\u0144stwa przygotowywani jeste\u015bmy do \u017cycia we wspomniany rytmie, jednak czy to naprawd\u0119 jest zdrowe dla ka\u017cdego ?<\/p>\n\n\n\n
Najlepsz\u0105 opcj\u0105 jest rozpoznanie swojego chronotypu oraz adaptacja naszego dnia pod taki, poniewa\u017c tylko wtedy nasz organizm naturalnie osi\u0105gnie pe\u0142ni\u0119 mo\u017cliwo\u015bci. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 jednak, \u017ce mimo gen\u00f3w, poziomu melatoniny1<\/sup><\/a> i kortyzolu2<\/sup><\/a>, kt\u00f3re wywieraj\u0105 du\u017cy wp\u0142yw na nasz chronotyp \u2013 wp\u0142ywa na niego r\u00f3wnie\u017c \u015brodowisko w jakim \u017cyjemy, r\u00f3wnie\u017c normy spo\u0142eczne i kulturowe. Jest to zdecydowanie z\u0142o\u017cone zjawisko, kt\u00f3re dodatkowo z wiekiem zmienia si\u0119 bardziej, lub mniej, w zwi\u0105zku z czym warto \u015bledzi\u0107 reakcje naszego cia\u0142a i umys\u0142u, by zawczasu wp\u0142yn\u0105\u0107 na nasz tryb funkcjonowania; modyfikowa\u0107 go odpowiednio do indywidualnych potrzeb.<\/p>\n\n\n\n Ranny ptaszek<\/em>, czyli chronotyp poranny \u2013 wcze\u015bnie wstaje, wcze\u015bnie k\u0142adzie si\u0119 spa\u0107. Mniej wi\u0119cej trzy godziny przed nocnym markiem osi\u0105ga najwy\u017csze st\u0119\u017cenie melatoniny oraz kortyzolu, r\u00f3wnie\u017c znacznie wcze\u015bniej osi\u0105ga optymalny poziom pobudzenia fizycznego i umys\u0142owego. Osoby o chronotypie porannym \u015bpi\u0105 lepiej od os\u00f3b o chronotypie wieczornym, a w ci\u0105gu dnia maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 przyswoi\u0107 wi\u0119cej naturalnego \u015bwiat\u0142a. Dzi\u0119ki du\u017cej ilo\u015bci czasu rano osoby te mog\u0105 ze spokojem uszykowa\u0107 si\u0119 i bez po\u015bpiechu rozpocz\u0105\u0107 dzie\u0144. Niestety wieczorem zwykle wcze\u015bnie staj\u0105 si\u0119 senni i zdarza si\u0119, \u017ce rezygnuj\u0105 z rozrywek towarzyskich, do udzia\u0142u w kt\u00f3rych zwyczajnie nie maj\u0105 energii.<\/p>\n\n\n\n Nocny marek<\/em>, czyli chronotyp wieczorny \u2013 najlepszej czuje si\u0119 p\u00f3\u017anym wieczorem i noc\u0105 \u2013 nie wstaje \u201ez kogutami\u201d. Jego pobudzenie wzrasta wraz z przebiegiem dnia apogeum osi\u0105gaj\u0105c oko\u0142o godziny 21:00. Osoby o chronotypie wieczornym w stanie s\u0105 d\u0142u\u017cej pozosta\u0107 skoncentrowanymi ni\u017c osoby o chronotypie porannym, r\u00f3wnie\u017c wykazuj\u0105 si\u0119 wi\u0119ksz\u0105 kreatywno\u015bci\u0105. Chocia\u017c \u015bwietnie czuj\u0105 si\u0119 podczas nocnych rozrywek i wieczornych spotka\u0144, rano trudno im pokona\u0107 zm\u0119czenie, a po\u015bpiech w jakim sp\u0119dzaj\u0105 pierwsze godziny dnia zwykle ko\u0144czy si\u0119 pomini\u0119tym \u015bniadaniem oraz og\u00f3lnym stresem, co w ostatecznym rozrachunku mo\u017ce nawet negatywnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na ich d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia…<\/p>\n\n\n\n Istotnym w poznaniu siebie jest r\u00f3wnie\u017c poznanie w\u0142asnego modelu sensorycznego. Traktuje on o sposobie odbierania oraz reagowania na informacje przekazywane kana\u0142em wzrokowym, s\u0142uchowym i kinestetycznym. Chocia\u017c podczas przebiegu dnia pos\u0142ugujemy si\u0119 ka\u017cdym ze wspomnianych, to, kt\u00f3ry system odpowiada nam najbardziej definiuje spos\u00f3b, w jaki przyswajamy informacje. Mowa tutaj o preferencjach sensorycznych, czyli o tym, w jaki spos\u00f3b reagujemy na informacje, co z kolei to\u017csame jest z nawykami i jako takie mo\u017ce by\u0107 rozwijane, udoskonalane, a nawet wyrabiane od zera.<\/p>\n\n\n\n – wzrokowiec, s\u0142uchowiec czy kinestetyk ?<\/p>\n\n\n\n Wzrokowiec<\/em>, czyli osoba najefektywniej przyswajaj\u0105ca informacje poprzez diagramy, mapy oraz rysunki, precyzyjnie poda cechy charakterystyczne miejsca, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 docelowa informacja. Cz\u0119sto wi\u0105\u017ce si\u0119 to z pedantycznymi nawykami co do sk\u0142adowania tych informacji ( np. u\u0142o\u017cenie ksi\u0105\u017cek na p\u00f3\u0142ce, organizacja miejsca pracy ). Wzrokowcy z \u0142atwo\u015bci\u0105 zapami\u0119tuj\u0105 kolory i wzory i chocia\u017c doskonale pami\u0119taj\u0105 miejsce informacji trudno\u015b\u0107 mo\u017ce stanowi\u0107 dla nich wywo\u0142anie z pami\u0119ci tre\u015bci danego zagadnienia. Osoby z t\u0105 preferencj\u0105 sensoryczn\u0105 zwykle ucz\u0105 si\u0119 studiuj\u0105c podr\u0119czniki, czytaj\u0105c ksi\u0105\u017cki oraz notuj\u0105c najwa\u017cniejsze informacje. Dla wzrokowca typowa b\u0119dzie sytuacja, w kt\u00f3rej przypominaj\u0105c sobie informacje kierowa\u0107 b\u0119dzie on wzrok w praw\u0105 stron\u0119, zwykle ku g\u00f3rze. Takie osoby postrzegane s\u0105 zwykle jako mocno gestykuluj\u0105ce, nieco chaotyczne, kt\u00f3rych s\u0142ownictwo obfituje w wyra\u017cenia odwo\u0142uj\u0105ce si\u0119 do obrazu, np. \u201esp\u00f3jrz\u2026\u201d, \u201ezauwa\u017c\u2026\u201d, itd.<\/p>\n\n\n\n Podczas nauki osoby o preferencji sensorycznej wzrokowej najch\u0119tniej si\u0119gn\u0105 po s\u0142owo pisane, obraz czy film. Pewnie b\u0119d\u0105 czu\u0107 si\u0119 podczas nauki poprzez obserwacj\u0119, a ich skupienie \u0142atwo b\u0119dzie zaburza\u0142 chaos w miejscu pracy. Ich notatki b\u0119d\u0105 kompletne, czytelne oraz pe\u0142ne rysunk\u00f3w. Wzrokowcy rzadko te\u017c pope\u0142niaj\u0105 b\u0142\u0119dy gramatyczne. Podczas wyk\u0142adu ch\u0119tnie b\u0119d\u0105 notowa\u0107, a w sytuacji dekoncentracji ich zeszyt zamieni si\u0119 w szkicownik.<\/p>\n\n\n\n S\u0142uchowiec,<\/em> czyli osoba najlepiej przyswajaj\u0105ca informacje s\u0142uchaj\u0105c na jej temat najpewniej czuje si\u0119 gromadz\u0105c wiedz\u0119 poprzez dyskusje i wyk\u0142ady. Sami s\u0142uchowcy cz\u0119sto b\u0119d\u0105 odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do zwrot\u00f3w takich jak \u201epos\u0142uchaj\u201d, \u201es\u0142yszysz?\u201d. Osoby o tej preferencji sensorycznej zwykle du\u017co m\u00f3wi\u0105, co przychodzi im z \u0142atwo\u015bci\u0105, a sam ich komentarz b\u0119dzie poprawnie i p\u0142ynnie skonstruowany. Nie przepadaj\u0105 za tekstem do czytania, r\u00f3wnie\u017c zagadnienia zwi\u0105zane z geografi\u0105 czy geometri\u0105 mog\u0105 przysporzy\u0107 im problem\u00f3w z zapami\u0119taniem materia\u0142u. Przypominaj\u0105c sobie informacje osoba o tej preferencji wzrok skieruje najpewniej w lew\u0105 stron\u0119 spojrzenie kieruj\u0105c po linii na wysoko\u015bci ucha. Podczas nauki osoby przejawiaj\u0105ce cechy s\u0142uchacza ch\u0119tnie b\u0119d\u0105 wdawa\u0107 si\u0119 w dyskusj\u0119 oraz powtarza\u0107 na g\u0142os najwa\u017cniejsze informacje. Mog\u0105 mie\u0107 problemy z pisowni\u0105 pod k\u0105tem ortografii, a czyta\u0107 b\u0119d\u0105 wolno preferuj\u0105c czytanie na g\u0142os. \u0141atwo im zdekoncentrowa\u0107 si\u0119 przez ha\u0142as oraz nuci\u0107 w sytuacji skupienia lub analizuj\u0105c informacje. Najefektywniejszym sposobem na nauk\u0119 dla os\u00f3b z modelem sensorycznym s\u0142uchowym b\u0119dzie aktywne s\u0142uchanie, powtarzanie na g\u0142os sobie lub t\u0142umaczenie innym danych zagadnie\u0144.<\/p>\n\n\n\n Kinestetyk,<\/em> czyli osoba nie potrafi\u0105ca usiedzie\u0107 na miejscu. Osoby o tej preferencji sensorycznej lubi\u0105 ruch, a siedzenie na wyk\u0142adach to ostatni spos\u00f3b na nauk\u0119, jakiego by si\u0119 podj\u0119li z w\u0142asnej woli. Podczas takich zaj\u0119\u0107 zwykle szkicuj\u0105, tworz\u0105c na ksi\u0105\u017ckach i w zeszytach wymy\u015blne wzory lub zajmuj\u0105 r\u0119ce w inny spos\u00f3b. Chc\u0105c przypomnie\u0107 sobie istotn\u0105 informacj\u0119 wzrok kinestetyka pow\u0119druje w d\u00f3\u0142, a ka\u017cda my\u015bl przed zwerbalizowaniem zostanie powa\u017cnie przeanalizowana. Osoby z takim modelem sensorycznym gestykulowa\u0107 b\u0119d\u0105 zwykle z r\u0119koma na wysoko\u015bci bioder, m\u00f3wi\u0107 przy tym spokojnie i wolno. Ulubionym sposobem zdobywania wiedzy b\u0119d\u0105 dla nich zaj\u0119cia praktyczne, eksperymenty oraz praca w laboratorium. Kinestetyk cz\u0119sto, poza rozwojem intelektualnym, anga\u017cowa\u0107 b\u0119dzie si\u0119 w sport i rozrywk\u0119 na powietrzu, nie b\u0119dzie on r\u00f3wnie\u017c zbytnio zwraca\u0142 uwagi na panuj\u0105cy wok\u00f3\u0142 nieporz\u0105dek.<\/p>\n\n\n\n W przypadku tego modelu sensorycznego do czynienia mamy z dwoma jego podtypami:<\/p>\n\n\n\n – czuciowcem emocjonalnym, kt\u00f3rego charakteryzowa\u0107 b\u0119dzie wra\u017cliwo\u015b\u0107, emocjonalno\u015b\u0107 oraz predyspozycje do cz\u0119stych refleksji,<\/p>\n\n\n\n – czuciowcem intelektualnym, kt\u00f3rego dzia\u0142ania nie b\u0119d\u0105 odzwierciedlane poprzez zmys\u0142y i emocje, a rozum i logiczne my\u015blenie, co sprawia, \u017ce typ ten traktowany bywa r\u00f3wnie\u017c jako sensorycznie neutralny.<\/p>\n\n\n\n Podczas nauki osoba o preferencji sensorycznej czuciowej najlepiej przyswaja materia\u0142 bezpo\u015brednio anga\u017cuj\u0105c si\u0119 w prze\u017cycie go lub do\u015bwiadczenie go emocjonalnie. Jej pismo b\u0119dzie ma\u0142o czytelne ale na sw\u00f3j spos\u00f3b r\u00f3wnie\u017c interesuj\u0105ce wizualnie. Proces zapami\u0119tywania kinestetyk\u00f3w oparty jest o ruch, kt\u00f3ry pozwala im skupi\u0107 si\u0119 na materiale, np. b\u0119d\u0105 si\u0119 oni wierci\u0107 na krze\u015ble, obraca\u0107, stuka\u0107, gestykulowa\u0107 itd. Najlepiej zapami\u0119taj\u0105 oni to, co wykonaj\u0105, a chc\u0105c zapami\u0119ta\u0107 informacj\u0119 b\u0119d\u0105 oni pod\u0105\u017ca\u0107 zasad\u0105 pisania na okr\u0105g\u0142o tego samego.<\/p>\n\n\n\n Przejd\u017amy do kolejnego istotnego aspektu naszej codzienno\u015bci, czyli osobowo\u015bci. Jest to nic innego jak zestaw cech psychicznych oraz nasze preferencje w stosunku do funkcjonowania w \u015bwiecie jak i spo\u0142ecze\u0144stwie, kt\u00f3re warunkuj\u0105 podejmowane przez nas decyzje oraz dominuj\u0105 dzia\u0142ania. Rodzimy si\u0119 z osobowo\u015bci\u0105 i rozwijamy j\u0105 przez nast\u0119pne lata naszego \u017cycia. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi posiada mieszany typ osobowo\u015bci, wr\u0119cz niemo\u017cliwym jest posiadanie tylko jednej. Warto jednak dowiedzie\u0107 si\u0119, kt\u00f3ra jest nam najbli\u017csza, kt\u00f3re cechy dominuj\u0105, a co za tym idzie sprawiaj\u0105, \u017ce jeste\u015bmy tym, kim jeste\u015bmy; \u017ce otoczenie postrzega nas w\u0142a\u015bnie tak, nie inaczej. Znajomo\u015b\u0107 naszego typu osobowo\u015bci zdecydowanie pomo\u017ce nam samym, a przede wszystkim otoczeniu, z kt\u00f3rym przebywamy na co dzie\u0144 zrozumie\u0107 nasze potrzeby, mocne jak i s\u0142abe strony i m.in. umo\u017cliwi dopasowanie formy materia\u0142u i sposobu nauki do indywidualnych potrzeb jednostki.<\/p>\n\n\n\n – melancholik, choleryk, flegmatyk czy sangwinik ?<\/p>\n\n\n\n Melancholicy<\/em> to osoby, kt\u00f3re borykaj\u0105 si\u0119 z emocjami, cechuje tendencja do depresji. Osoby o tym typie osobowo\u015bci potrafi\u0105 tworzy\u0107 mury i odgrodziwszy si\u0119 od os\u00f3b wok\u00f3\u0142 swoje my\u015bli i emocje pozostawi\u0105 dla siebie. Nie maj\u0105 d\u0142ugiej listy znajomych, poniewa\u017c ci\u0119\u017cko im otworzy\u0107 si\u0119 by do swojego \u015bwiata wpu\u015bci\u0107 osoby z zewn\u0105trz. S\u0105 to jednak osoby niezwykle skrupulatne, pracowite, \u015bwietne w analizie. Zmiany nie nale\u017c\u0105 do rzeczy, kt\u00f3rych podj\u0105\u0142 by si\u0119 melancholik, r\u00f3wnie\u017c podejmowanie decyzji w ich przypadku stanowi proces powolny, poddany g\u0142\u0119bokim przemy\u015bleniom. Takie osoby zdecydowanie b\u0119d\u0105 wola\u0142y nauk\u0119 w\u0142asn\u0105 a ostatnie czego si\u0119 podejm\u0105 to wyst\u0105pienie publiczne.<\/p>\n\n\n\n Choleryk<\/em> z kolei to osoba czujna w stosunku do os\u00f3b wok\u00f3\u0142 niej. To indywiduali\u015bci zwracaj\u0105cy uwag\u0119 na emocje, kt\u00f3rzy nie kryj\u0105 tego, co chodzi im po g\u0142owie. Do osi\u0105gni\u0119cia celu, kt\u00f3ry obior\u0105, d\u0105\u017c\u0105 konsekwentnie, nierzadko w my\u015bl zasady \u201epo trupach do celu\u201d. Cholerycy to \u015bwietni manipulatorzy lubi\u0105cy wyzwania, \u015bwietnie te\u017c sprawdzaj\u0105 si\u0119 jako liderzy. Ich naturalna ch\u0119\u0107 dominacji nad innymi niestety zwykle idzie w parze z niecierpliwo\u015bci\u0105 i impulsywno\u015bci\u0105. Takie osoby bez problemu odnajd\u0105 si\u0119 w roli lidera pracuj\u0105c nad projektem grupowym, r\u00f3wnie\u017c jako decyzyjni cz\u0142onkowie samorz\u0105du uczniowskiego czy innego zarz\u0105du.<\/p>\n\n\n\n Flegmatyka<\/em> natomiast cechuje r\u00f3wnowaga i obiektywizm, r\u00f3wnie\u017c cierpliwo\u015b\u0107 i empatia. Osoby o tym typie osobowo\u015bci \u015bwietnie panuj\u0105 nad emocjami, a ich dzia\u0142ania s\u0105 pozbawione po\u015bpiechu i dok\u0142adne. Mimo opanowania s\u0105 jednak wra\u017cliwi na krytyk\u0119. Zwykle lubiani flegmatycy uwa\u017cani s\u0105 za dobrych s\u0142uchaczy i doradc\u00f3w. Pomocni i troskliwi nie goni\u0105 za nieznanym \u2013 ceni\u0105 sobie spok\u00f3j i rutyn\u0119. Takie osoby b\u0119d\u0105 wola\u0142y samotn\u0105 nauk\u0119 lub nauk\u0119 w gronie najbli\u017cszych przyjaci\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n Sangwinicy<\/em>, czyli ostatni ju\u017c typ osobowo\u015bci, to kreatywni i otwarci rozm\u00f3wcy, kt\u00f3rzy nie kryj\u0105 swoich pogl\u0105d\u00f3w czy uczu\u0107. Zwykle radz\u0105 sobie z emocjami, s\u0105 te\u017c energiczni i zdecydowanie lubi\u0105 spontaniczno\u015b\u0107. Zmiany, nowo\u015bci i dreszczyk emocji to to, co przyci\u0105ga sangwinika, kt\u00f3ry inaczej \u0142atwo popada w znudzenie. Z powodu rozpieraj\u0105cej osoby o tym typie osobowo\u015bci energii maj\u0105 oni k\u0142opot z organizacj\u0105 i nie nale\u017c\u0105 do najlepszych s\u0142uchaczy. Zwykle wi\u0119cej m\u00f3wi\u0105, ni\u017c faktycznie realizuj\u0105 w praktyce. Takie osoby \u015bwietnie odnajd\u0105 si\u0119 podczas nauki wsp\u00f3lnej i pracy w grupie.<\/p>\n\n\n\n Znaj\u0105c preferencje naszego umys\u0142u i cia\u0142a mo\u017cemy podj\u0105\u0107 si\u0119 pr\u00f3by dostosowania rytmu dobowego do osobowo\u015bci, kt\u00f3r\u0105 reprezentujemy, a co za tym idzie polepszy\u0107 nasz\u0105 codzienno\u015b\u0107. Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce niezale\u017cnie od tego jacy jeste\u015bmy istniej\u0105 pewne uniwersalne zasady, kt\u00f3rych przestrzeganie to ju\u017c niemal po\u0142owa sukcesu! Zastan\u00f3wmy si\u0119 zatem, kt\u00f3re z nich faktycznie mo\u017cemy nazwa\u0107 naszymi dobrymi nawykami<\/em>, a kt\u00f3rych w naszej codziennej rutynie wci\u0105\u017c brakuje:<\/p>\n\n\n\n – dobry sen<\/p>\n\n\n\n Sen lub jego brak wp\u0142ywa na proces wzmacniania nowych po\u0142\u0105cze\u0144 nerwowych. W\u0142a\u015bnie podczas tego procesu, kt\u00f3ry odbywa si\u0119 kiedy \u015bpimy, zdobywana wiedza utrwala si\u0119 w naszej pami\u0119ci. Niedob\u00f3r snu z drugiej strony przyczynia si\u0119 do zaburze\u0144 pami\u0119ci, r\u00f3wnie\u017c problem\u00f3w z koncentracj\u0105, a zdolno\u015b\u0107 percepcji oraz nasze zmys\u0142y w konsekwencji tego dzia\u0142ania pozostaj\u0105 \u201ezamglone\u201d. Co wi\u0119cej, niedob\u00f3r snu zwi\u0119ksza nasz\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 na bod\u017ace kolorystyczne, \u015bwietlne, a tak\u017ce powoduje obni\u017cenie nastroju.<\/p>\n\n\n\n – odpowiednie nawodnienie<\/p>\n\n\n\n Odpowiednie nawodnienie organizmu ma kluczowe znaczenie dla funkcjonowania organizmu. Ju\u017c odwodnienie powy\u017cej 2% masy cia\u0142a mo\u017ce zmniejsza\u0107 zdolno\u015bci umys\u0142owe i poznawcze, co za tym idzie pogorszy\u0107 koncentracj\u0119 i efektywno\u015b\u0107 nauki.<\/p>\n\n\n\n – ruch na \u015bwie\u017cym powietrzu<\/p>\n\n\n\n Aktywno\u015b\u0107 fizyczna sprzyja efektywnej nauce. Osoby sp\u0119dzaj\u0105ce odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 czasu w ruchu, osoby uprawiaj\u0105ce sport lub \u0107wicz\u0105ce regularnie wykazuj\u0105 si\u0119 lepsz\u0105 koncentracj\u0105 i pami\u0119ci\u0105 oraz przetwarzaj\u0105 informacje szybciej ni\u017c osoby o obni\u017conej aktywno\u015bci fizycznej. Z kolei ruch na \u015bwie\u017cym powietrzu u\u0142atwia transport dotlenionej krwi do m\u00f3zgu usprawniaj\u0105c tym samym procesy zapami\u0119tywania. Dodatkowo, aktywno\u015b\u0107 na \u015bwie\u017cym powietrzu sprawia, \u017ce powy\u017csze procesy zachodz\u0105 zauwa\u017calnie szybciej.<\/p>\n\n\n\n – \u015bwiadoma dieta<\/p>\n\n\n\n Ludzki m\u00f3zg zu\u017cywa nawet do 25% energii, kt\u00f3r\u0105 dostarczamy organizmowi, a g\u0142\u00f3wnymi \u017ar\u00f3d\u0142ami pokarmu dla umys\u0142u jest tlen oraz zawarta w w\u0119glowodanach glukoza. Spo\u017cywanie odpowiednich potraw mo\u017ce poprawi\u0107 nasz\u0105 produktywno\u015b\u0107, r\u00f3wnie\u017c pozytywnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na szybko\u015b\u0107 podejmowania decyzji. Przyk\u0142adowo, dieta bogata w bor\u00f3wki poprawia pami\u0119\u0107, a zawarta w \u015bliwkach witamina B1 i B3 wspomaga \u0142agodzi\u0107 stres. Z drugiej strony nale\u017cy jak najbardziej wykluczy\u0107 z diety produkty powoduj\u0105 gwa\u0142towne wahanie, nast\u0119pnie spadek poziomu cukru we krwi3<\/sup><\/a>, poniewa\u017c wzmagaj\u0105 one uczucie zm\u0119czenia, senno\u015b\u0107, r\u00f3wnie\u017c obni\u017caj\u0105 koncentracje.<\/p>\n\n\n\n – systematyczno\u015b\u0107 w dzia\u0142aniu i terminarz<\/p>\n\n\n\n Terminarz to narz\u0119dzie umo\u017cliwiaj\u0105ce gromadzenie informacji o spotkaniach i wa\u017cnych datach w spos\u00f3b przejrzysty i uporz\u0105dkowany. To r\u00f3wnie\u017c miejsce na nasze dzienne notatki, listy zada\u0144 i wiele innych. Jakikolwiek pomys\u0142 na wykorzystanie kalendarza by\u015bmy nie wymienili, wszystkie maj\u0105 jeden cel; pomoc w organizacji naszego czasu poprzez planowanie istotnych aspekt\u00f3w nadchodz\u0105cych wydarze\u0144. Prowadzenie terminarza pomaga nam zachowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c systematyczno\u015b\u0107 dzia\u0142ania \u2013 widz\u0105c ile mamy do zrobienia, a to wszystko rozplanowane w czasie, \u0142atwiej nam podj\u0105\u0107 odpowiedni wysi\u0142ek prowadz\u0105cy do wykonania danego zadania, a wady podj\u0119cia si\u0119 prze\u0142o\u017cenia kt\u00f3rego\u015b s\u0105 wystarczaj\u0105co widoczne, by odwie\u015b\u0107 nas od takiego pomys\u0142u.<\/p>\n\n\n\n Organizacja pracy i systematyczno\u015b\u0107 wykonywania zlece\u0144 bardzo przydaje si\u0119 w procesie nauki. Konsekwencja w takim dzia\u0142aniu usprawnia proces zapami\u0119tywania, wspomaga koncentracj\u0119, a z biegiem czasu zwi\u0119ksza nasz\u0105 mobilizacj\u0119 do nauki, r\u00f3wnie\u017c samo przyswajanie materia\u0142u zaczyna przebiega\u0107 sprawniej.<\/p>\n\n\n\n – motywacja i mapa my\u015bli<\/p>\n\n\n\n Pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej okazuje si\u0119, \u017ce ci, kt\u00f3rzy wygrywaj\u0105 to ci, kt\u00f3rzy my\u015bl\u0105, \u017ce mog\u0105 wygra\u0107 \u2013<\/em> Richard Bach. Zastanawiaj\u0105c si\u0119 nad prawdziwo\u015bci\u0105 tych s\u0142\u00f3w doj\u015b\u0107 mo\u017cna do wniosku, \u017ce jest w nich ziarno prawdy. Dlaczego? Osoby, kt\u00f3re wytrwale d\u0105\u017c\u0105 do celu, konsekwentnie zbli\u017caj\u0105 si\u0119 do niego i w ostateczno\u015bci mog\u0105 go osi\u0105gn\u0105\u0107. Nasze pragnienia mog\u0105 by\u0107 odleg\u0142e, trudne do zrealizowania, wymaga\u0107 mog\u0105 od nas du\u017co czasu i po\u015bwi\u0119cenia, jednak przy odpowiedniej motywacji i wiernym dzia\u0142aniu na rzecz danej sprawy, pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej powinni\u015bmy by\u0107 w stanie osi\u0105gn\u0105\u0107 zamierzony rezultat. Podejmuj\u0105c si\u0119 cel\u00f3w d\u0142ugoterminowych przydatnym narz\u0119dziem b\u0119dzie mapa my\u015bli. Jest to graficzna prezentacja wizualizuj\u0105ca, w spos\u00f3b strukturalny, pomys\u0142y, zagadnienia, zadania i cele. Form\u0105 przypomina dzia\u0142anie ludzkiego m\u00f3zgu i jest \u015bwietnym sposobem na tworzenie notatek, analizowanie i przyswajanie obszernego materia\u0142u oraz p\u00f3\u017aniejsze powtarzanie poszczeg\u00f3lnych zagadnie\u0144. Wymaga klasyfikacji informacji \u2013 odrzucenia tych ma\u0142o istotnych. W centrum mapy znajdziemy wi\u0119c informacje og\u00f3lne, kt\u00f3re b\u0119dziemy rozwija\u0107 i rozszerza\u0107 o kolejne, bardziej szczeg\u00f3\u0142owe; zwykle s\u0105 to s\u0142owa-klucze lub pojedyncze slogany. Podczas tworzenia swojej mapy wiele os\u00f3b podchodzi do tego w spos\u00f3b artystyczny wzbogacaj\u0105c informacje o odpowiedni\u0105 czcionk\u0119 i jej grubo\u015b\u0107, kolorystyk\u0119, itd. Takie podej\u015bcie u\u0142atwia zapami\u0119tywanie i koncentracj\u0119 na danej porcji materia\u0142u, kt\u00f3ra \u0142atwo wpada w oko. Stosowanie tej metody pozwala m.in. na szybkie uchwycenie, rozwijanie i doprecyzowanie istotnych informacji zawartych w innych. W ten spos\u00f3b mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c planowa\u0107 sam proces nauki !<\/p>\n\n\n\n Umiej\u0105c rozezna\u0107 co b\u0119dzie odpowiada\u0107 naszej osobowo\u015bci oraz znaj\u0105c powag\u0119 podstawowych potrzeb, mo\u017cemy przej\u015b\u0107 do doboru sposobu na nauk\u0119 oraz rodzaju dzia\u0142a\u0144, jakie warto podejmowa\u0107 chc\u0105c u\u0142atwi\u0107, r\u00f3wnie\u017c przyspieszy\u0107, zapami\u0119tywanie materia\u0142u.<\/p>\n\n\n\n – notowanie podczas nauki \/ wyk\u0142ad\u00f3w<\/p>\n\n\n\n Tworzenie notatek podczas zaj\u0119\u0107, obok zmys\u0142u s\u0142uchu, kt\u00f3ry ju\u017c wykorzystujemy s\u0142uchaj\u0105c wyk\u0142adu, pobudza r\u00f3wnie\u017c nasz kinestetyczny ( ruch r\u0119k\u0105 ) oraz wzrokowy ( widzimy co zapisujemy ) model sensoryczny. Pami\u0119\u0107 wspom\u00f3c mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c nie ograniczaj\u0105c naszych notatek do samego tekstu, ale tak\u017ce tworz\u0105c obok odpowiednie rysunki, modele, diagramy, czy nawet szkice, kt\u00f3re na podstawie skojarze\u0144, wraz z informacjami, o kt\u00f3rych traktuj\u0105 \u0142atwiej wejd\u0105 nam do g\u0142owy. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce podr\u0119czniki, ksi\u0105\u017cki i zeszyty to tylko narz\u0119dzia, kt\u00f3re maj\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 nam \u2013 co za tym idzie \u2013 korzystajmy z nich w spos\u00f3b, kt\u00f3ry b\u0119dzie nam odpowiada\u0142, a usprawni to nasz proces nauki. Nie b\u00f3jmy si\u0119 nadawa\u0107 zagadnieniom osobistego charakteru \u2013 je\u017celi informacja wzbudza w nas emocje \u0142atwiej j\u0105 przyswoimy!<\/p>\n\n\n\n – podsumowywanie przerobionych zagadnie\u0144<\/p>\n\n\n\n Wiadomo, \u017ce naj\u0142atwiej zapami\u0119tuje si\u0119 informacje kr\u00f3tkie i zwi\u0119z\u0142e. Poniewa\u017c zwykle do nauki jest wi\u0119cej, a same, wyodr\u0119bnione z g\u0142\u00f3wnego tematu, zagadnienia podzieli\u0107 da\u0142oby si\u0119 na kolejne \u2013 warto podsumowywa\u0107 informacje. Po przerobionej partii materia\u0142u nale\u017cy jak najbardziej skr\u00f3ci\u0107 dane informacje. Otrzymane ta drog\u0105 podsumowanie to \u015bwietny zbi\u00f3r najbardziej istotnych informacji, kt\u00f3re nale\u017cy regularnie powtarza\u0107. Co jaki\u015b czas warto spr\u00f3bowa\u0107 rozwin\u0105\u0107 zagadnienie zawarte w podsumowaniu i upewni\u0107 si\u0119, czy czujemy si\u0119 pewnie opowiadaj\u0105c o nim. Je\u017celi gubimy si\u0119 staraj\u0105c rozwin\u0105\u0107 dan\u0105 informacj\u0119 warto powr\u00f3ci\u0107 do notatek \u017ar\u00f3d\u0142owych, na kt\u00f3rych oparte jest nasze podsumowanie i przypomnie\u0107 sobie ca\u0142o\u015b\u0107. Tworz\u0105c podsumowania \u0142atwiej nam po\u0142\u0105czy\u0107 ze sob\u0105 poszczeg\u00f3lne partie materia\u0142u, r\u00f3wnie\u017c samo przyswajanie kolejnych jego cz\u0119\u015bci b\u0119dzie \u0142atwiejsze. Znaj\u0105c podstawy efektywniej przyswoimy nast\u0119pne zagadnienia, r\u00f3wnie\u017c podczas nauki kolejnych zagadnie\u0144 przypomina\u0107 b\u0119dziemy sobie poprzednie, a\u017c do momentu, gdy z naszej pami\u0119ci wydobywane b\u0119d\u0105 one intuicyjnie, w zale\u017cno\u015bci od potrzeb sytuacji, w kt\u00f3rej si\u0119 znajdziemy.<\/p>\n\n\n\n – powtarzanie i przypominanie materia\u0142u<\/p>\n\n\n\n Poniewa\u017c ludzki m\u00f3zg wypiera informacje nieu\u017cywane, ju\u017c w dniu, w kt\u00f3rym poznali\u015bmy dane zagadnienie warto powt\u00f3rzy\u0107 najwa\u017cniejsze jego aspekty. Regularne powtarzanie stanowi bardzo istotny element nauki, poniewa\u017c proces ten pozwala informacjom trafi\u0107 do pami\u0119ci trwa\u0142ej. Do notatek, w celu przypomnienia uprzednio przerobionych zagadnie\u0144, warto zajrze\u0107 m.in. po odbytych zaj\u0119ciach ( w celu podsumowania ), przed rozpocz\u0119ciem nauki kolejnej porcji materia\u0142u ( dla usystematyzowania wiedzy ), przed po\u0142o\u017ceniem si\u0119 spa\u0107 ( podczas snu informacje s\u0105 uporz\u0105dkowywane ), przed wi\u0119kszym egzaminem ( pobudzenie m\u00f3zgu do wydobycia konkretnych informacji ).<\/p>\n\n\n\n – egzaminuj sam siebie \/ powtarzanie na g\u0142os<\/p>\n\n\n\n Jest to najprostszy spos\u00f3b by zweryfikowa\u0107 w\u0142asn\u0105 wiedz\u0119. Po zapoznaniu si\u0119 z danym materia\u0142em, kiedy ju\u017c odpowiednio go przerobimy, warto spr\u00f3bowa\u0107 opowiedzie\u0107 o danym zagadnieniu jakby samemu mia\u0142o si\u0119 prowadzi\u0107 wyk\u0142ad. Szybko sprawdzimy w\u00f3wczas czy wiedza, kt\u00f3r\u0105 staramy si\u0119 zdoby\u0107 faktycznie zosta\u0142a ju\u017c przyswojona, czy jednak warto powt\u00f3rzy\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107 raz jeszcze. Ponad to, je\u017celi b\u0119dziemy czu\u0107 si\u0119 pewnie z materia\u0142em, warto spr\u00f3bowa\u0107 u\u0142o\u017cy\u0107 list\u0119 pyta\u0144 pod dane informacje i p\u00f3\u017aniej na nie odpowiedzie\u0107. Je\u017celi stresuj\u0105 nas egzaminy ustne metoda ta mo\u017ce nieco podnie\u015b\u0107 nasz\u0105 pewno\u015b\u0107 siebie a by\u0107 mo\u017ce na samym te\u015bcie pytania egzaminacyjne pokryj\u0105 si\u0119 z tymi, na kt\u00f3re wcze\u015bniej sami przed sob\u0105 odpowiadali\u015bmy. Opowiadanie na g\u0142os to kolejny skuteczny spos\u00f3b na nauk\u0119, kt\u00f3ry pobudza wi\u0119cej ni\u017c jeden model sensoryczny: zanotowane wcze\u015bniej informacje opowiadamy teraz werbalnie, co w dodatku sami s\u0142yszymy, a sam proces mo\u017cemy przeprowadzi\u0107 w ka\u017cdej pozycji i podczas wielu zaj\u0119\u0107 niezale\u017cnych od nauki, np. przygotowuj\u0105c posi\u0142ek, podczas sprz\u0105tania i nie tylko.<\/p>\n\n\n\n – nauka w grupie<\/p>\n\n\n\n To spos\u00f3b o podobnym dzia\u0142aniu do egzaminowania siebie \/ powtarzania na g\u0142os informacji, tutaj jednak wyst\u0119puje dodatkowy czynnik wspomagaj\u0105cy zapami\u0119tywanie \u2013 druga osoba, grupa. Podczas nauki w wi\u0119kszym gronie mo\u017cemy wda\u0107 si\u0119 w dyskusj\u0119, przeanalizowa\u0107 racje ka\u017cdego z osobna jak i skonfrontowa\u0107 je ze sob\u0105. Ucz\u0105c si\u0119 razem jednego materia\u0142u mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c pozna\u0107 sposoby na nauk\u0119 naszych znajomych oraz spr\u00f3bowa\u0107 ich. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce takie spotkania to prze\u017cycia emocjonalne \u2013 w trakcie wsp\u00f3lnych sesji rozmawiamy r\u00f3wnie\u017c o \u017cyciu prywatnym i sprawach niezwi\u0105zanych z docelow\u0105 nauk\u0105. To, co w\u00f3wczas przerobimy, w co w\u0142o\u017cymy nie tylko nasze zmys\u0142y, ale i emocje, b\u0119dzie \u0142atwiejsze do zapami\u0119tania dzi\u0119ki skojarzeniom zwi\u0105zanym z samym spotkaniem.<\/p>\n\n\n\n – przerwy !<\/p>\n\n\n\n Maj\u0105c przed sob\u0105 obszerne zagadnienie do przyswojenia, nauk\u0119 warto rozplanowa\u0107 dziel\u0105c ca\u0142o\u015b\u0107 na sesje i przerwy. Niezale\u017cnie od ilo\u015bci zagadnie\u0144 do przerobienia nasz m\u00f3zg w pewnym momencie zacznie si\u0119 zwyczajnie nudzi\u0107. Chc\u0105c tego unikn\u0105\u0107, a tym samym zachowa\u0107 efektywno\u015b\u0107 w zapami\u0119tywaniu nowych informacji warto robi\u0107 kr\u00f3tkie przerwy pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi sesjami nauki. Ju\u017c 15 minut zaj\u0119cia m\u00f3zgu czym\u015b innym sprawi, \u017ce powr\u00f3ci on do docelowego zagadnienia ze \u015bwie\u017co\u015bci\u0105 r\u00f3wn\u0105 rozpocz\u0119ciu pierwszej sesji. Je\u017celi nie odpowiada nam pomys\u0142 przerw \u2013 obawiamy si\u0119, \u017ce oderwiemy si\u0119 od nauki i ju\u017c do niej nie wr\u00f3cimy \u2013 warto zamieni\u0107 przerw\u0119 na nauk\u0119 czego\u015b innego ni\u017c docelowe zagadnienie, np. chc\u0105c po\u015bwi\u0119ci\u0107 dzie\u0144 na nauk\u0119 nowych struktur gramatycznych jakiego\u015b j\u0119zyka, w ramach przerw mo\u017cemy przez 15 minut powtarza\u0107 s\u0142ownictwo, \u0107wiczy\u0107 pisowni\u0119 lub przeczyta\u0107 fragment podr\u0119cznika zupe\u0142nie innego przedmiotu. Jest to r\u00f3wnie\u017c rozwi\u0105zanie na nauk\u0119 kilku przedmiot\u00f3w jednocze\u015bnie, co zmusza nasz umys\u0142 do ci\u0105g\u0142ego skupienia, czyli pracujemy wydajniej, ni\u017c podczas nauki jednego tematu !<\/p>\n\n\n\n – miejsce nauki<\/p>\n\n\n\n Dla wielu os\u00f3b czas nauki = czas sp\u0119dzony w ciszy i spokoju. Jest to jaki\u015b pomys\u0142 na wzmocnienie skupienia, jednak skupienie otrzymane w ten spos\u00f3b nie jest trwa\u0142e, a takie w\u0142a\u015bnie potrzebne jest podczas wielogodzinnych sesji nauki. Najlepiej, gdy dostarczamy naszemu m\u00f3zgowi nowe bod\u017ace, poniewa\u017c kiedy wszystko jest nam znane \u0142atwiej o znudzenie i pojawienie si\u0119 zm\u0119czenia analizowanym tematem. Zmieniaj\u0105c miejsce, w kt\u00f3rym uczymy si\u0119, zmuszamy nasz umys\u0142 do ci\u0119\u017cszej, ale przyjemniejszej pracy. Skupienie si\u0119 nie tylko na materiale do nauki, ale i na otoczeniu korzystnie wp\u0142ywa na zapami\u0119tywanie tre\u015bci, kt\u00f3re do nas docieraj\u0105 z powodu ich wzgl\u0119dnej \u201enowo\u015bci\u201d. Takie informacje ch\u0119tniej s\u0105 przyswajane a m\u00f3zg tak szybko si\u0119 nie nudzi. Co wi\u0119cej, niekt\u00f3re osoby ucz\u0105 si\u0119 polegaj\u0105c wr\u0119cz na otoczeniu i bod\u017acach dostarczanych podczas danej sesji nauki. St\u0105d palenie \u015bwieczek zapachowych do nauki, picie smacznej kawy, ulubione przek\u0105ski, graj\u0105ca w tle muzyka, a nawet sama atmosfera nas otaczaj\u0105ca, np. kawiarnia, biblioteka, nauka wieczorna tu\u017c po k\u0105pieli lub wcze\u015bnie rano, gdy za oknem s\u0142ycha\u0107 \u015bwiergolenie ptak\u00f3w. Warto poszuka\u0107 miejsca oraz bod\u017ac\u00f3w, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 nam odpowiada\u0107, poniewa\u017c poza kwestiami wymienionymi wy\u017cej, nauka oparta o ten model ma jeszcze jedn\u0105 zalet\u0119: umila czas sp\u0119dzony na pog\u0142\u0119bianiu wiedzy, a nawet pozwala zmieni\u0107 go w hobby, kt\u00f3re ch\u0119tnie b\u0119dziemy praktykowa\u0107 \u2764\ufe0f<\/p>\n\n\n\n – fiszki<\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017cesz znale\u017a\u0107 czasu na regularne powtarzanie materia\u0142u? Mo\u017ce wynika to z lenistwa, powodem jest og\u00f3lne zm\u0119czenia lub zwyczajnie brak czasu by rozsi\u0105\u015b\u0107 si\u0119 przy biurku. W ka\u017cdym razie, zawsze mo\u017cna spr\u00f3bowa\u0107 zmobilizowa\u0107 si\u0119 do nauki. W takiej sytuacji najbardziej pomocne b\u0119dzie dobranie formy nauki do aktualnych potrzeb. Przyk\u0142adow\u0105 form\u0105, odpowiadaj\u0105c\u0105 na wcze\u015bniej wspomniane problemy, b\u0119dzie metoda fiszek, kt\u00f3ra polega na powtarzaniu materia\u0142u korzystaj\u0105c z uprzednio przygotowanej bazy zagadnie\u0144, z kt\u00f3rych ka\u017cde figurowa\u0107 powinno w formie pytania i odpowiedzi, s\u0142owa klucza i rozwini\u0119cia, s\u0142ownictwa w jednym j\u0119zyku i odpowiednika w drugim, itd. – pomys\u0142\u00f3w jest wiele, zar\u00f3wno na motyw fiszek, jak i sam\u0105 nauk\u0119. W przypadku tego systemu zagadnienia mo\u017cemy powtarza\u0107 z kanapy, w podr\u00f3\u017cy s\u0142u\u017cbowej, czekaj\u0105c na autobus, stoj\u0105c w kolejce do lekarza, czy w ka\u017cdej innej sytuacji, w kt\u00f3rej borykamy si\u0119 ze zm\u0119czeniem lub napi\u0119tym terminarzem.<\/p>\n\n\n\n – korzystanie z udogodnie\u0144 XXI w.<\/p>\n\n\n\n W dobie obecnych czas\u00f3w informacje i wiedza s\u0105 na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki. Warto wspomaga\u0107 nasz proces nauki \u017ar\u00f3d\u0142ami spoza kanonu ustalonych odg\u00f3rnie wymog\u00f3w edukacyjnych. Przyk\u0142adowo w internecie odnale\u017a\u0107 mo\u017cna wiele kana\u0142\u00f3w naukowych, kt\u00f3re w spos\u00f3b przyst\u0119pny ka\u017cdemu podejmuj\u0105 si\u0119 obja\u015bniania zagadnie\u0144 z dziedzin takich jak j\u0119zyk, nauki \u015bcis\u0142e i wiele, wiele innych. Tak\u0105 form\u0105 nauki mo\u017cemy pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 w przypadku zm\u0119czenia powtarzaniem danego materia\u0142u ( na odpr\u0119\u017cenie ), chc\u0105c pog\u0142\u0119bi\u0107 wiedz\u0119 o danym zagadnieniu ( co uwa\u017caj\u0105 inni ? ), czuj\u0105c potrzeb\u0119 powt\u00f3rzenia czego\u015b powi\u0105zanego ze studiowanym przedmiotem ( forma wolicjonalna czasownika taberu<\/em>4<\/sup><\/a> <\/em>), itd.<\/p>\n\n\n\n – nagroda<\/p>\n\n\n\n Nic nie motywuje lepiej ni\u017c nagroda! Czasami jedyne czego nam trzeba to docenienie naszych osi\u0105gni\u0119\u0107. Wiadomo, \u017ce dobra ocena, zdany egzamin, zaliczony rok, itd. samo w sobie stanowi niesamowit\u0105 satysfakcj\u0119 i nagrod\u0119 za nasze starania podczas nauki, jednak nie zapominajmy o drobnych przyjemno\u015bciach, kt\u00f3re umil\u0105 d\u0105\u017cenia do sukcesu oraz pomog\u0105 pozosta\u0107 skoncentrowanym na procesie. Wyj\u015bcie do kina po zaliczonym egzaminie? Pyszna bubble-tea zako\u0144czywszy nauk\u0119 pierwszej po\u0142owy materia\u0142u na drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107? Nowa koszulka w zwi\u0105zku z zako\u0144czeniem roku akademickiego bez zalicze\u0144 warunkowych? Ka\u017cdy na pewno ma swoje ma\u0142e marzenia, kt\u00f3re, uwa\u017cam, przyjemnie b\u0119dzie zmieni\u0107 w trofeum wykonania kolejnego kroku ku wymarzonej przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Na koniec nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce metody nauki podane wy\u017cej, jak sam temat traktuj\u0105cy o przepisie na efektywn\u0105 nauk\u0119 nie jest sko\u0144czony i ka\u017cdy z nas pewnie zna inne sprawdzone formy nauki. Dla tych kt\u00f3rzy zmagaj\u0105 si\u0119 z poszukiwaniem swojego sposobu na przej\u015bcie przez okres studencki z u\u015bmiechem na twarzy, a nie z nosem w ksi\u0105\u017ckach \u2013 mam nadziej\u0119 \u2013 znajdzie si\u0119 w tre\u015bci tego bloga co\u015b interesuj\u0105cego \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n \u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n\n\n\n 1. Katarzyna Rygiel, 2021, Jak uczy\u0107 si\u0119 szybko i skutecznie \u2013 metody efektywnej nauk<\/em>, Nowa Era Przypisy:<\/p>\n\n\n\n 1<\/a>Koordynuje prac\u0119 nadrz\u0119dnego zegara biologicznego ssak\u00f3w, kt\u00f3ry z kolei reguluje rytm dobowy odpowiadaj\u0105c m.in. za faz\u0119 snu i czuwania.<\/p>\n\n\n\n 2<\/a>Wp\u0142ywa na metabolizm; zwi\u0119ksza st\u0119\u017cenie glukozy we krwi pobudzaj\u0105c organizmu do dzia\u0142ania.<\/p>\n\n\n\n 3<\/a> Mi\u0119dzy innymi przemys\u0142owo przygotowane s\u0142odycze: lody, kremy, torty, wyroby cukiernicze, czekolada, batony czekoladowe i cukierki, itd.<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/blog.wsjo.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Zdecie-nr-1-1.png\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/blog.wsjo.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Zdjecie-nr-2.png\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/blog.wsjo.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Zdjecie-nr-3.png\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/blog.wsjo.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Zdjecie-nr-4.png\")
<\/figure>\n\n\n\n
2. Karolina Misztal, Sylwia Paluch, 2017, Metody efektywnej nauki<\/em>, Problemy Wsp\u00f3\u0142czesnej Pedagogiki, MWSE, 3(1), 117\u2013124
3. Alicja Szostkiewicz, 2021, 4 metody wspieraj\u0105ce nauk\u0119, czyli jak si\u0119 uczy\u0107 i nie zwariowa\u0107<\/em>, WSB Merito
4. Caeleigh MacNeil, 2022, Jak osi\u0105ga\u0107 wielkie rzeczy dzi\u0119ki celom d\u0142ugoterminowym<\/em>, Asana
5. https:\/\/klosinski.net\/8-sprawdzonych-sposobow-na-szybsza-nauke-i-lepsze-zapamietywanie\/<\/a>|
6. https:\/\/jaksieuczyc.pl\/co-to-jest-mapa-mysli\/<\/a><\/p>\n\n\n\n