Wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce w dobie wszystkowiedz\u0105cej AI nauka j\u0119zyk\u00f3w obcych stanie si\u0119 domen\u0105 pasjonat\u00f3w. Najwygodniej przecie\u017c zapyta\u0107 sztuczn\u0105 inteligencj\u0119. Ona wie. Ona sprawdzi. Ona przet\u0142umaczy. Jest \u0142atwo dost\u0119pna i sama ma \u0142atwy dost\u0119p do tre\u015bci, kt\u00f3rych sami jej dostarczamy. <\/p>\n\n\n\n
Tyle tylko, \u017ce AI nie zna kontekst\u00f3w ani kod\u00f3w kulturowych. A to w\u0142a\u015bnie tam, w kulturze, w literaturze, w tekstach i metatekstach ukryte jest to, czego na pierwszy rzut oka nie wida\u0107. Polsko\u015b\u0107 Polek i Polak\u00f3w, japo\u0144sko\u015b\u0107 Japonek i Japo\u0144czyk\u00f3w ukrywa si\u0119 za w\u0142a\u015bciwymi danej kulturze formami j\u0119zykowymi, w kt\u00f3rych ujawnia si\u0119 uprzejmo\u015b\u0107, szacunek lub p\u0142e\u0107. <\/p>\n\n\n\n
Dopiero wiedz\u0105c, jak\u0105 rol\u0119 w kulturach Orientu odgrywa np. herbata, a jakie jest jej miejsce w krajach kawoszy mo\u017cemy zrozumie\u0107, czym r\u00f3\u017cni si\u0119 polskie \u201cwpadnij na kaw\u0119\u201d od japo\u0144skiego zaproszenia na ceremoni\u0119 herbacian\u0105. Poznawany j\u0119zyk odkrywa przed nami kody kulturowe, dost\u0119pne tylko dla tych, kt\u00f3rzy go rozumiej\u0105, jest odbiciem rzeczywisto\u015bci, w jakiej \u017cyj\u0105 jego u\u017cytkownicy. <\/p>\n\n\n\n
W zale\u017cno\u015bci od po\u0142o\u017cenia geograficznego, od warunk\u00f3w otoczenia i zjawisk, jakie w nim wyst\u0119puj\u0105, niekt\u00f3re s\u0142owa w danym j\u0119zyku b\u0119d\u0105 mia\u0142y bardziej rozbudowany zakres semantyczny, b\u0119d\u0105 nazywa\u0107 wi\u0119cej odmian i niuans\u00f3w danego przedmiotu, zjawiska, czynno\u015bci (np. inuickie okre\u015blenia nazywaj\u0105ce \u015bnieg). Poznawanie j\u0119zyk\u00f3w i kultury, kt\u00f3r\u0105 reprezentuj\u0105 jego rodzimi u\u017cytkownicy to obszar szerokorozumianej humanistyki, a ona niezmiennie pozostaje bli\u017cej ludzi i ich codziennych potrzeb, tak\u017ce tych dotycz\u0105cych nazewnictwa. Ka\u017cdy j\u0119zyk ods\u0142ania inn\u0105 perspektyw\u0119 postrzegania rzeczywisto\u015bci. Tym samym, im wi\u0119cej znamy j\u0119zyk\u00f3w, tym wi\u0119cej kultur i ich kod\u00f3w b\u0119dziemy mogli zrozumie\u0107. <\/p>\n\n\n\n
W dobie <\/strong>posi\u0142kowania si\u0119 zasobami sztucznej inteligencji <\/strong>wydaje si\u0119 to szczeg\u00f3lnie wa\u017cne. AI nie jest wra\u017cliwa na dynamicznie zmieniaj\u0105ce si\u0119 \u015brodowisko, na r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 otoczenia, w jakim kszta\u0142tuj\u0105 si\u0119 j\u0119zyki. Dlatego dzi\u015b tak powszechnie poszukiwany jest asystent AI, czyli osoba, kt\u00f3ra b\u0119dzie sprawdza\u0107 zgodno\u015b\u0107 odpowiedzi AI z realiami j\u0119zykowo-kulturowymi. Sztuczna inteligencja szuka podobie\u0144stw, filolog – r\u00f3\u017cnorodno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n Uczenie si\u0119 j\u0119zyk\u00f3w obcych to te\u017c \u015bwietna gimnastyka i od\u015bwie\u017cenie dla umys\u0142u. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce nadmierne zaufanie do dost\u0119pnych nam dzi\u015b technologii rozleniwia nasz m\u00f3zg i usypia zmys\u0142y, a wykonywane przez nas czynno\u015bci ogranicza do minimum. W relacjach mi\u0119dzyludzkich – biznesowych czy towarzyskich – przyjemniej jest porozmawia\u0107 w j\u0119zyku naszego rozm\u00f3wcy patrz\u0105c mu w oczy ni\u017c porozumiewa\u0107 si\u0119 za po\u015brednictwem translatora. <\/p>\n\n\n\n Jak pokazuj\u0105 wypowiedzi studenckie na wspomniany w tytule temat, praktyczna znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyk\u00f3w obcych jest nie tylko prze\u0142amaniem newralgicznej granicy obcy\/sw\u00f3j, ale przede wszystkim zwi\u0119ksza konkurencyjno\u015b\u0107 na rynku pracy, wzmacnia poczucie sprawczo\u015bci (gdy dobrze znamy j\u0119zyk, \u0142atwiej nam dok\u0142adniej wyrazi\u0107 to, co chcemy powiedzie\u0107) i stanowi wa\u017cny punkt osobistego rozwoju zar\u00f3wno w obszarze kompetencji jak i umiej\u0119tno\u015bci. <\/p>\n\n\n\n W momencie, gdy trwa spadek kulturowej i j\u0119zykowej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci, jako konsekwencja procesu globalizacji, tym cenniejsza wydaje si\u0119 zdolno\u015b\u0107 swobodnego wyra\u017cenia tego, co chcemy przekaza\u0107 w zale\u017cno\u015bci od miejsca, w jakim si\u0119 znale\u017ali\u015bmy. A reakcja lokalnej ludno\u015bci, kt\u00f3ra w okresie wakacyjnym (nie)musi si\u0119 wysila\u0107 uniwersalnym angielskim, bo potrafimy podstawowe wyra\u017cenia wypowiedzie\u0107 w jej j\u0119zyku – bezcenna. Lieb pozdrav! <\/p>\n\n\n\n Autorka: dr Bernadetta Pieczy\u0144ska prof. WSJO<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n